Peter Mortier: “Opleiden is zelden de oplossing.”

50 jaar VOV
13  Peter Mortier Banner

Wat kenmerkt voor jou een goede L&D-er?

"Een goede L&D-er beschikt, in mijn ogen, over een zeer brede mix van vaardigheden:

  1. Alles begint met passie. Zonder passie voelt je job aan als een corvee en is de kans groot dat je weinig resultaten boekt. Dat geldt trouwens ook voor degenen voor wie L&D-ers leerinitiatieven opzetten. Wanneer je passie voor het vak zoek is, moet je hier eerlijk in zijn en verkassen. L&D kan helpen om een passie te vinden, of te hervinden uiteraard.
  2. Een L&D-er moet leergierig zijn op alle niveaus. Zowel op het niveau van het leervraagstuk als op het niveau van (de context van) wie het leerinitiatief wil volgen. Op die manier kun je beiden op een goed werkende manier verbinden. Het gaat er dan niet noodzakelijk om de initiële leervraag zomaar uit te voeren, maar om het doel van de leervraag te doorgronden en dat te kunnen koppelen aan een leerinitiatief. De L&D-er dient reflexmatig de vraag te stellen: ‘Hoe leer je dat (af) of hoe doe je dat?’. Bij leergierigheid hoort uiteraard ook een breed interesseveld zodat je over verschillende zaken wel wat weet.
  3. Empathisch zijn, zowel voor zichzelf als voor alle uiteenlopende profielen waarmee de L&D-er te maken krijgt. Wees niet te snel overtuigd van je ‘groot gelijk’. Als je het beste voor hebt met je collega’s, medewerkers, … met een leervraag, vertrek dan vanuit het individu, vanuit zijn doelen en dromen, dan biedt het antwoord zich dikwijls spontaan aan. Het is vooral belangrijk om te onthouden dat elke leervraag anders is en dat ‘copy-paste’ zelden werkt."

"In de ideale wereld is de beste L&D-professional een sceptische kenner, een terughoudende expert, een evenwichtige ervaringsdeskundige die eventueel een pedagogische achtergrond heeft en niet instant plat gaat voor de nieuwste L&D-hype. Die nadenkt of die hype past bij het leerinitiatief dat hij voorstelt. Passie kan die – gemiste – pedagogische achtergrond gedeeltelijk opvangen. Verder ben ik ervan overtuigd dat een L&D-er een bepaalde tijd in zijn positie moet vertoeven. Dit zorgt voor ervaring en continuïteit, alsook een betere opvolging van bepaalde leertrajecten die gespreid zijn in de tijd."

 

Wat is de belangrijkste les die je hebt geleerd in je carrière?

"Veel lessen die ik geleerd heb, raken aan ‘zelfliefde’. Stel jezelf regelmatig de vraag of je hier en nu nog gelukkig bent. Toon begrip voor jezelf, fouten maken mag, iedereen maakt fouten en net dat is leren. Daarnaast mag je vooral geen schrik hebben om eerlijk te antwoorden op een leervraag. Opleiden is zelden de oplossing! Veel mensen leven in de illusie dat ze op het niveau bewust bekwaam zitten wanneer ik ze daarnaar vraag. Blijkt dat ze aan het eind van de bijeenkomst pas beseffen dat ze bewust onbekwaam zijn 😊."

"Een andere, belangrijke les: kruip in de schoenen én de huid van een ander. Luister, wees nederig en toon respect. Zo was ik jaren geleden de sfeer gaan opsnuiven in nachtploegen vooraleer hen later, met meer kennis van hun arbeidscontext, training te geven tijdens de nacht. Nog steeds ben ik dankbaar dat ik dat mocht doen. Durf ook het ‘vuile werk’ aanpakken want daarin schuilen de mooiste leeropportuniteiten."

 

Hoe zie jij de wereld van L&D in de toekomst evolueren?

"Ik hoop op een collectief bewustzijn wereldwijd dat het huidige niveau overstijgt. Uiteraard op vlak van leren, maar de ‘sense of urgency’ die zich voordoet bij topics als klimaat, demografie en economie kan ook op L&D toegepast worden. We moeten ons bewuster worden van wie we zijn en waar we naartoe willen, door bijvoorbeeld - positieve en negatieve - ervaringen, methodes en eigen inzichten te delen. De sleutel voor de L&D-toekomst ligt bij de transfer van het geleerde: in welke mate ben ik bereid of engageer ik mij om het geleerde toe te passen en door te geven. Daar moeten we op focussen."

"Op vlak van technologie denk ik dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Ik mocht VR al aan den lijve ondervinden in 1992, mijn eerste full blown ‘CAX’ (Computer Assisted Exercice, NVDR) met meer dan 500 synchrone deelnemers beleven in 1994 en de zelfrijdende auto was ons beloofd tegen 2000. Waar staan we vandaag? Rekenkracht en grafische kwaliteit evolueerden nochtans exponentieel maar verder... Het leer- en transitieproces neemt de tijd die het nodig heeft. Daarnaast moet de durf er wel zijn om nieuwe technologieën te implementeren en bewust om te gaan met ‘hypes’."

 

Zijn er trends in de wereld van L&D of de arbeidsmarkt in het algemeen die je zorgen baren?

"Ik ben wel soms bevreesd over AI, eerlijk gezegd. Ik deel hierin de mening van Elon Musk: ‘Als we AI toelaten alle beslissingen te nemen, dan roeit dit de onbetrouwbare en onstabiele factor mens onmiddellijk uit’. Dit gaat weer over het collectieve bewustzijn, het verder nadenken en leergierig zijn. We moeten als mens beseffen wat de limieten zijn van automatisering en mens en machine moeten samen een goed geoliede tandem vormen. Naast die digitale vrees, zit ik ook in met de onrealistische druk die L&D tegenwoordig ervaart: ‘de CEO vroeg vandaag een leerinterventie die gisteren klaar moest zijn.’, ‘Je hebt die cursus gevolgd, voer het dan ook maar meteen uit.’ Zich iets eigen maken, vraagt tijd en L&D moet die tijd durven claimen. Hou in je achterhoofd: niet iedereen kan alles aanleren, dat is oké."


Wat zou je zelf het komende jaar graag bijleren, aanleren of afleren? 

"Bijleren zal ik sowieso aangezien dit een proces is dat zich voor een groot deel spontaan voltrekt. Het is een constante waardoor je steeds meer wil leren over wat je interessant vindt en wat je graag doet. Aanleren: een instrument (trompet) of zingen in een koor! En afleren, ja... Gedurig ongedurig zijn."

Lees ook ...