VOCAP Themareeks 'Leiderschap en Verandering'

05 03
Vocap Cover

Inleiding

Ontwikkelingen die zich in de organisatie afspelen zijn het gevolg van interne en externe omstandigheden. Dit kan zijn vanwege maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe leiding of het aantrekken van nieuwe medewerkers. Ook nieuwe uitdagingen waarvoor de organisatie zich openstelt maken dat een proces van cultuurverandering nodig is. Als organisaties met succes willen overleven zullen zij een kwalitatief hoog aanbod moeten bieden en steeds beter moeten kunnen voldoen aan de wensen van zowel de interne als de externe klant. De wijze van communicatie en technologie spelen een belangrijke rol, evenals de rol van leiderschap.

De meeste pogingen om organisaties te veranderen mislukken. Hoe komt dit? Welke dynamieken zorgen voor duurzame organisatieverandering en hoe kunnen deze worden bevorderd? Welke rol kunnen leiders eigenlijk spelen in zo’n complex krachtenveld? Uit een historisch overzicht van het denken over leiderschap komt een aantal trends naar voren. Tot eind jaren ’40 van de vorige eeuw worden vooral persoonlijkheidskenmerken van leiders onderzocht. Daarna komt er aandacht voor de stijl van leidinggeven. In de jaren ’80 komt de context centraal te staan. Rond de jaren ’90 worden deze drie aspecten meer integraal benaderd en wordt  een nieuw element geïntroduceerd: leiders moeten visie hebben. Pas dan ook wordt verandering gezien als de essentie van leiderschap. Uit onderzoek blijkt dat transformationeel leiderschap ‘werkt’, en vooral als het wordt ingezet in combinatie met transactioneel leiderschap. En hoe actiever leiders zijn, hoe effectiever: leiders met veel aandacht voor taak, relatie en verandering zijn het meest effectief. Maar dat wil níet zeggen dat leiders die veel veranderen ook de meest actieve en effectieve leiders zijn.

En dan hebben we nog de organisatiedynamiek zelf. Thijs Homan stelt chargerend dat verandering plaats vindt door alles behalve de leider maar door het perspectief van de ontvangers van verandering. Stabiele gedrags- en relatiepatronen ontstaan niet door sturing van het management maar zijn het resultaat van spontaan optredende (emergente), zelforganiserende processen binnen en tussen groepen in de organisatie. Hij stelt dat verandermanagers hooguit kunnen sturen op emergente verandering, die volgens Homas een zelfsturende dynamiek heeft. Wellicht sluit het leiderschap en zelforganiserende processen in het sturen op emergente verandering elkaar niet uit maar liggen ze juist in elkaars verlengde.

Een conclusie is zeker: verandering en leiderschap is een complex gegeven.  In onze VOCAP- voorjaarstraject willen we hier dieper op ingaan – vanuit verschillende invalshoeken / vraagstellingen:

  • Wat doet verandering bij de medewerkers zelf?

  • Hoe kan een organisatiecultuur veranderd worden?

  • Welke visies en stappenplannen rond verandering werken?

  • Hoe doen bedrijven dit in de praktijk?

Deel 1: Consultancy Sessie | Max Wildschut

We starten steeds met een halve dag waarin we een internationale gastspreker ons een duidelijk inzicht geeft in het onderwerp, met de focus op de link tussen theorie en praktijk.

In deze namiddagvullende activiteit geven we het woord aan niemand minder dan Max Wildschut. Max Wildschut (1967) studeerde cognitieve- en neuropsychologie, voor zich te specialiseren in de evolutionaire psychologie. Vanuit dit theoretisch kader richt Max zich op vraagstukken rond prestatie, motivatie, samenwerking en leiderschap. Hij schreef hier over in onder meer Darwin voor managers (2009), Gezag (2013) en Stop Denk Doe (2015).

Max is buitenpromovendus aan de Vrije Universiteit Amsterdam (VUA) waar hij onderzoek doet naar leiderschap vanuit een evolutionair perspectief. Samen het professor Mark van Vugt (VUA) richtte Max het Nederlands Instituut voor Management en Evolutionaire Psychologie (NIMEP) op. Doelstelling van het NIMEP is het vertalen van actuele wetenschappelijke inzichten naar praktische toepassingen voor organisaties.

Succes in moderne organisaties en in veranderende omgevingen is afhankelijk van ongrijpbare zaken als betrokkenheid, proactiviteit, leiderschap en creativiteit. Hoe dit te managen is een van de grootste uitdagingen voor modern management. Max brengt ons inzichten in hoe evolutie de menselijke geest heeft gevormd en hoe we een context kunnen creëren waarin mensen optimaal kunnen functioneren.

________________________________________________________________________________

Tijdstip: donderdag 5 maart 2020 van 13.30u tot 17.00u

Plaats: Van der Valk Hotel Antwerpen – Luitenant Lippenslaan 66 – Borgerhout

Inschrijven voor deze sessie.

Deel 2: Academische Sessie | Prof. Joeri Hofmans & Prof. Daan Sorgeloos

De universitaire sessie van het thema wordt opgenomen door de Vrije Universiteit Brussel, meer bepaald door Professor Joeri Hofmans en Professor Daan Sorgeloos.

Organisatiecultuur: wat is het en hoe kunnen we het managen?

Reeds in 1985 stelde Edgar Schein — een autoriteit op vlak van cultuur en leiderschap — "The only thing of real importance that leaders do is to create and manage culture. If you do not manage culture, it manages you, and you may not even be aware of the extent to which this is happening.” In het deze sessie rond change en leadership gaan we dieper in op de (on)waarheden achter deze claim. Klopt het dat de cultuur van een organisatie bepalend is voor haar effectiviteit? En wat moeten we exact verstaan onder cultuur? Na deze kritische analyse gaan we in op de rol van het management in dit verhaal, waarbij een aantal handvaten aangereikt voor het managen van cultuur. Tenslotte worden een reeks van “urban ledgends” rond het werven op “culture fit” kritisch tegen het licht gehouden.

Masterclass Veranderkunde: De kunst van het implementeren

Het implementeren van verandering vraagt heel wat van de change agent. Maar waar draait het in essentie echt om? En waar leg je best het accent? Leg je de gewenste verandering best vast bij de start, of laat je deze beter spontaan ontstaan vanuit het opzetten van dialoog en interactie? Kies je best voor een top down benadering, of toch maar beter voor bottom up? Eerst de mensen veranderen of toch maar eerst hun omgeving transformeren? Duw je de verandering best op gang vanuit een burning platform, of kies je beter voor de trekkracht van een inspirerende toekomstvisie? Focus je best op het behalen van quick-wins, of zal het verwerven, hanteren en delen van macht er vooral voor zorgen dat je de verandering op tempo kan houden.

Heel wat vragen, waarbij individuele change agents vanuit hun eigen ervaring en overtuiging andere antwoorden op geven. In deze sessie vertrekken we vanuit jullie impliciete denkkaders over hoe verandering succesvol te implementeren. Vervolgens integreren we deze denkbeelden binnen een overkoepelend theoretisch kader, waarna we de eigen voorkeursposities en persoonlijke krachten en valkuilen op het brede veranderingsimplementatieveld exploreren. We eindigen de sessie met een reflectie over hoe gedeeld leiderschap de sleutel kan zijn voor een geslaagde implementatie van verandering.

________________________________________________________________________________

Tijdstip: zaterdag 28 maart 2020 van 10.00u tot 16.00u

Plaats: aula Vrije Universiteit Brussel, Pleinlaan 2, 1050 Elsene

Inschrijven voor deze sessie.

Deel 3: Bedrijfsbezoek | Jeroen Franssen

Agoria lanceerde het "Be the change" initiatief bij hun leden om vorm te geven aan de duurzame arbeidsmarkt van morgen.  Zij stellen daarbij 4 doelstellingen voorop: upgrading van de skills van alle medewerkers, omscholing van werkenden en werklozen, activering en technology als facilitator. Een heel aantal bedrijven onderschreven reeds het "Be the change"-charter en zijn het engagement aangegaan om het personeelsbeleid aan te passen aan de uitdagingen van morgen.

In deze namiddag sessie deelt Jeroen Franssen van Agoria de resultaten van het onderzoek ‘de acties voor de toekomst’.  Hij neemt ons mee op bedrijfsbezoek bij één van hun leden die actief in het initiatief gestapt zijn.  De gesprekken met de bedrijven zijn nog lopend – dus we moeten de naam nog even schuldig blijven.  Eén ding staat vast: het wordt een zeer interessante namiddag rond verandering en leiderschap in de praktijk.

________________________________________________________________________________

Tijdstip: Nader te bepalen

Plaats: Nader te bepalen

Inschrijven voor deze sessie.

Deel 4: Intervisie In de 4de sessie rond Leiderschap en Verandering is het aan de deelnemers om onder begeleiding kennis rond het onderwerp te delen.  Persoonlijke cases kunnen hier aan bod komen alsook verzuchtingen of kritische reflecties rond ervaringen en theorieën.  De vertaalslag van alle voorgaande sessies naar je eigen werkomgeving kan gemaakt worden.

________________________________________________________________________________

Tijdstip: dinsdag 19 mei 2020 van 19.00u tot 21.30u

Plaats: Van der Valk Hotel Gent - Baarleveldestraat 2 - Drongen

Inschrijven voor deze sessie.

Praktische info

Adres
Type Open voor iedereen